Klasy energetyczne budynków – czy są obowiązkowe?
Nowe klasy energetyczne budynków mają w łatwy i przejrzysty sposób pokazać różnice w zapotrzebowaniu na energię między poszczególnymi budynkami. Oznaczenia przypominają system znany z urządzeń elektrycznych i będą wymagane przy sprzedaży lub wynajmie budynków. Od czego zależy klasa, co oznaczają symbole i od kiedy obowiązują te oznaczenia?
Spis treści:
- Czym jest klasa energetyczna budynku?
- Od czego zależy klasa energetyczna domu?
- Jakie są klasy energetyczne budynków?
- Czy klasa energetyczna budynku jest obowiązkowa?
- Jak sprawdzić klasę energetyczną budynku?
- Czy sprzedając dom trzeba podać klasę energetyczną?
- Najczęściej zadawane pytania dotyczące klasy energetycznej budynków – FAQ
Czym jest klasa energetyczna budynku?
Klasa energetyczna budynku to oznaczenie, które ma w prosty sposób pokazywać, ile energii potrzebuje obiekt do codziennego użytkowania i jak efektywnie nią gospodaruje. Ten współczynnik pozwala na szybkie porównanie budynków pod względem zapotrzebowania na prąd i ciepło. Dzięki temu inwestor, właściciel albo kupujący może szybciej ocenić, czy dom będzie tani w eksploatacji, czy raczej energochłonny.
Informacje o efektywności energetycznej mają być przedstawiane za pomocą symboli literowych w podobny sposób, jak ma to miejsce w przypadku urządzeń elektrycznych. Na dotychczasowych świadectwach charakterystyki energetycznej parametry te wyrażane są w kWh/(m²·rok), a graficzne przedstawienie wskaźnika EP stanowi suwak. Ten sposób prezentacji klasy dla większości właścicieli oraz nabywców nieruchomości może być mało czytelny i trudny do porównania między obiektami, a intuicyjne oznaczenia literowe mają to zmienić.
Od czego zależy klasa energetyczna domu?
Klasa energetyczna obiektu zależy od tego, ile energii budynek potrzebuje do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody, chłodzenia i codziennej eksploatacji. Ta wartość zależy od konstrukcji domu, jakości instalacji i sposobu pozyskiwania energii.
Największy wpływ na klasę energetyczną mają:
- ocieplenie ścian, dachu i podłogi – słaba izolacja zwiększa straty ciepła i podnosi zapotrzebowanie na energię,
- okna i drzwi zewnętrzne – ważna jest ich szczelność i współczynnik przenikania ciepła,
- ogrzewanie – inaczej oceniany będzie dom z pompą ciepła, kotłem gazowym, ogrzewaniem elektrycznym czy starym kotłem na paliwo stałe,
- wentylacja i rekuperacja – rekuperacja ogranicza straty ciepła, a tradycyjna wentylacja grawitacyjna może je zwiększać,
- przygotowanie ciepłej wody użytkowej – znaczenie ma sprawność urządzenia i udział energii odnawialnej,
- instalacje OZE – fotowoltaika, kolektory słoneczne czy pompa ciepła mogą poprawić bilans energetyczny,
- szczelność budynku i mostki termiczne – nieszczelności i błędy wykonawcze pogarszają rzeczywiste parametry domu.
Jeśli szukasz więcej informacji na temat energooszczędności urządzeń HVAC, sprawdź nasz poradnik opisujący klasy efektywności energetycznej klimatyzatorów.
Jakie są klasy energetyczne budynków?
Klasy energetyczne budynków mają pokazywać poziom efektywności energetycznej obiektu w formie prostego oznaczenia literowego na skali od A+ do G.
Wyróżnia się następujące klasy:
- A+ – budynek pasywny o najwyższej efektywności energetycznej, bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię i dużym udziale nowoczesnych instalacji lub OZE, gdzie EP równe lub mniejsze niż 30 kWh/(m²·rok),
- A – budynek bardzo energooszczędny, dobrze ocieplony, szczelny i wyposażony w efektywne systemy ogrzewania, wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody, gdzie EP wynosi od 30 do 60 kWh/(m²·rok),
- B – budynek energooszczędny, który spełnia wysokie standardy techniczne, choć może nie osiągać jeszcze parametrów budynku zeroemisyjnego, a EP mieści się w granicach od 60 do 90 kWh/(m²·rok),
- C – budynek o dobrych parametrach energetycznych, zazwyczaj z poprawną izolacją, sprawnym źródłem ciepła i umiarkowanym zużyciem energii, gdzie EP wynosi od 90 do 120 kWh/(m²·rok),
- D – budynek przeciętny energetycznie, który może działać poprawnie, ale zwykle ma już potencjał do opłacalnej modernizacji, a EP mieści się między 120 a 160 kWh/(m²·rok),
- E – budynek o podwyższonym zużyciu energii, często wynikającym ze słabszej izolacji, starszej stolarki lub mniej efektywnego ogrzewania z EP w przedziale od 160 do 220 kWh/(m²·rok),
- F – budynek energochłonny, w którym straty ciepła i koszty eksploatacji są wyraźnie wyższe niż w obiektach energooszczędnych i na poziomie EP od 220 do 300 kWh/(m²·rok),
- G – oznacza budynek o najgorszej charakterystyce energetycznej, wymagający zwykle głębszej termomodernizacji i poprawy sprawności instalacji z EP na poziomie ponad 300 kWh/(m²·rok).
WAŻNE: Warto zaznaczyć, że podane wartości progowe mają charakter orientacyjny i mogą zmienić się po ostatecznym ustaleniu dyrektywy przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Czy klasa energetyczna budynku jest obowiązkowa?
Obecnie określenie klasy energetycznej dla budynku w Polsce nie jest obowiązkowe, ponieważ nadal trwają prace nad odpowiednimi przepisami. Docelowo oznaczenie klasy będzie potrzebne przy:
- sprzedaży,
- wynajmie,
- zakończeniu budowy,
- składaniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
Do czasu podpisania odpowiedniego rozporządzenia, nadal wymagane są świadectwa energetyczne z suwakiem uzyskiwane w wyniku audytu. Czym jest audyt energetyczny i dla kogo jest niezbędny? Tego dowiesz się z naszej Strefy Porad.
Co mówi dyrektywa EPBD?
EPBD to unijna dyrektywa dotycząca charakterystyki energetycznej budynków (zobacz artykuł - Dyrektywa EPBF - co zmieni w budownictwie?). Jej celem jest ograniczenie zużycia energii i emisji CO2 z sektora budowlanego poprzez poprawę efektywności energetycznej budynku. Jej najnowsza wersja UE 2024/1275, zakłada dojście do zeroemisyjnego zasobu budowlanego do 2050 r. i stopniowe podnoszenie standardów energetycznych nowych oraz istniejących budynków.
Główne założenia EPBD obejmują:
- wprowadzenie czytelnych klas energetycznych w świadectwach charakterystyki energetycznej,
- standard budynków zeroemisyjnych dla nowych obiektów publicznych od 2028 r. i wszystkich nowych budynków od 2030 r.,
- stopniową poprawę efektywności energetycznej istniejących budynków,
- większe znaczenie OZE, efektywnych systemów ogrzewania, chłodzenia i wentylacji,
- ujawnianie danych energetycznych budynku w sposób zrozumiały dla właścicieli, kupujących, najemców i inwestorów.
Kiedy klasa energetyczna będzie obowiązkowa?
Pierwotnie zakładano wejście w życie przepisów dotyczących kasy energetycznej od 1 stycznia 2026 roku, jednak aktualne informacje wskazują na przesunięcie tego terminu na drugą połowę 2026 roku. Data 30 czerwca 2026 roku, szeroko zapowiadana w publikacjach branżowych i planach Ministerstwa Rozwoju i Technologii, stała się nierealna ze względu na przeciągające się prace legislacyjne.
Czy starsze budynki będą musiały przejść modernizację?
Według założeń, budynki mieszkalne zaliczane do klasy G będzie trzeba poddać termomodernizacji w pierwszej kolejności do 2030 roku. Z kolei budynki klasy F trzeba ocieplić do końca 2033 roku, a docelowo wszystkie obiekty powinny osiągnąć co najmniej klasę D do 2045 roku.
Jak sprawdzić klasę energetyczną budynku?
Klasę energetyczną budynku można sprawdzić w świadectwie charakterystyki energetycznej, a orientacyjnie ocenić ją samodzielnie na podstawie zużycia energii, standardu ocieplenia i rodzaju instalacji. W świadectwie podaje się wskaźniki EU, EK i EP wyrażone w kWh/(m²·rok), co umożliwia zakwalifikowanie budynku do wybranej klasy.
Więcej na temat ograniczenia zużycia energii elektrycznej znajdziesz w poradniku czym jest kompensacja mocy biernej w naszej Strefie Porad.
Czy sprzedając dom trzeba podać klasę energetyczną?
Sprzedając dom, trzeba przekazać nabywcy świadectwo charakterystyki energetycznej, a po wdrożeniu klas energetycznych będą one widoczne właśnie w tym dokumencie. Obowiązek dotyczy sprzedaży budynku, części budynku lub pojedynczego lokalu.
Ministerstwo wskazuje, że świadectwo trzeba sporządzić przy sprzedaży lub najmie, natomiast nie jest ono wymagane, gdy istniejący budynek jest używany wyłącznie na własne potrzeby i nie będzie sprzedawany ani wynajmowany.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące klasy energetycznej budynków – FAQ
Klasy energetyczne budynków a kredyt hipoteczny
Klasa energetyczna budynku może mieć znaczenie przy kredycie hipotecznym, zwłaszcza jeśli bank oferuje preferencyjne warunki dla nieruchomości energooszczędnych. Lepsza efektywność energetyczna może też oznaczać niższe koszty utrzymania domu, co pośrednio wpływa na ocenę wydatków kredytobiorcy.
Czy mieszkanie ma klasę energetyczną?
Tak, mieszkanie również może mieć klasę energetyczną, jeśli sporządzono dla niego świadectwo charakterystyki energetycznej. W przypadku lokalu ocenia się konkretny lokal lub część budynku, a nie cały obiekt. Ma to znaczenie zwłaszcza przy sprzedaży lub wynajmie mieszkania.
Jak poprawić klasę energetyczną budynku?
Klasę energetyczną budynku można poprawić przez zmniejszenie strat ciepła i zastosowanie bardziej efektywnych instalacji HVAC. Najczęściej stosuje się termomodernizację ścian, dachu i podłogi, wymianę stolarki okiennej, montaż rekuperacji, modernizację źródła ciepła czy wykorzystanie OZE. Najlepiej zacząć od audytu energetycznego, który pokaże, jakie działania przyniosą największy efekt.
Czy fotowoltaika wpływa na klasę energetyczną?
Tak, fotowoltaika zazwyczaj wpływa na klasę energetyczną budynku, ponieważ zmniejsza zapotrzebowanie na energię dostarczaną z zewnątrz i poprawia bilans energetyczny obiektu. Największy efekt daje wtedy, gdy współpracuje z pompą ciepła, ogrzewaniem elektrycznym lub systemami zużywającymi energię na miejscu.
Czy pompa ciepła poprawia klasę energetyczną?
Tak, pompa ciepła jest efektywnym źródłem ogrzewania i może obniżyć wskaźnik zapotrzebowania na energię pierwotną. Najlepsze rezultaty daje w budynkach dobrze ocieplonych, z niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym lub dużymi grzejnikami. Jeśli jednak dom ma duże straty ciepła, sama wymiana źródła ogrzewania może nie wystarczyć do wyraźnej poprawy klasy.
