Klasy efektywności energetycznej klimatyzatorów – czym są i jak je czytać?
Określenie klasy efektywności energetycznej pozwala oszacować zużycie prądu podczas pracy urządzenia. Wpływa to na koszty pracy i pośrednio na ochronę środowiska. Sprawdź, gdzie znaleźć informacje o klasie energetycznej, jak ją odczytać i kiedy urządzenie można uznać za oszczędne?
Spis treści:
- Klasa efektywności energetycznej – co to jest?
- Jak czytać etykietę energetyczną klimatyzatora?
- Gdzie znaleźć informację o klasie energetycznej klimatyzatora?
- Jak klasa energetyczna wpływa na zużycie prądu i koszty eksploatacji?
- Wpływ klasy energetycznej klimatyzatora na środowisko
- Najczęściej zadawanie pytania dotyczące klasy efektywności energetycznej klimatyzatora – FAQ
Klasa efektywności energetycznej – co to jest?
Wskaźnik określający, ile prądu elektrycznego zużywa klimatyzacja w stosunku do uzyskanego efektu chłodzenia lub ogrzewania. W przypadku klimatyzatorów informuje ona, jak efektywnie urządzenie przekształca energię elektryczną w chłodniczą lub cieplną.
Z punktu widzenia instalatorów i projektantów HVAC klasa efektywności energetycznej jest jednym z najważniejszych parametrów, ponieważ umożliwia wstępną ocenę kosztów eksploatacyjnych systemu i jego zgodność z wymaganiami dotyczącymi efektywności energetycznej budynków.
Rodzaje klas energetycznych
Dla klimatyzatorów i urządzeń HVAC przyjmuje się klasy energetyczne w zakresie od A+++ do D, które określają poziom sezonowej efektywności urządzenia. Na ich podstawie można określić stosunek uzyskanej energii chłodniczej lub cieplnej do zużytej energii elektrycznej w skali całego sezonu.
Im wyższa klasa, tym mniejsze zapotrzebowanie na prąd podczas jego pracy. Różnice wynikają z zastosowania nowocześniejszych rozwiązań grzewczych, a przekłada się to bezpośrednio na koszty ogrzewania.
Zużycie energii to nie jedyna cecha dobrego urządzenia HVAC. Poznaj przygotowany przez naszych specjalistów ranking najcichszych klimatyzatorów ściennych.
Jak czytać etykietę energetyczną klimatyzatora?
Etykieta energetyczna klimatyzatora to zestandaryzowany dokument wymagany przez przepisy UE i przyznawany każdemu sprzętowi HVAC. Na jej podstawie można szybko ocenić podstawowe parametry urządzenia, a także jego efektywność energetyczną.
Dane zawarte na etykiecie pomagają porównać do siebie różne modele pod względem zużycia energii, wydajności i innych parametrów. Na etykiecie można znaleźć między innymi:
- współczynniki SEER i SCOP,
- klasę energetyczną,
- poziom hałasu jednostki wewnętrznej i zewnętrznej,
- nominalną moc,
- średnie roczne zużycie energii elektrycznej.
SEER
Seasonal Energy Efficiency Ratio, w skrócie SEER, to sezonowy współczynnik efektywności energetycznej w trybie chłodzenia. Za jego pomocą pokazuje się stosunek całkowitej ilości energii chłodniczej dostarczonej w trakcie sezonu do zużytej energii elektrycznej.
Wskaźnik ten uwzględnia pracę urządzenia przy różnych obciążeniach i zmiennych temperaturach zewnętrznych, dlatego umożliwia odwzorowanie rzeczywistych warunków. W nowoczesnych klimatyzatorach typu split wartości SEER najczęściej mieszczą się w zakresie 6 - 9, co oznacza, że 1 kWh prądu wystarczy do wyprodukowania 6 - 9 kW energii chłodniczej.
- SEER – sezonowy współczynnik efektywności chłodzenia
SEER = ΣQ𝚌(sezon) / ΣP(sezon), gdzie:
- Q𝚌 – energia chłodnicza oddana w sezonie
- P – zużyta energia elektryczna
Określa efektywność klimatyzatora lub pompy ciepła w trybie chłodzenia w skali sezonu.
Przykład praktyczny:
- SEER = 7 -> w sezonie z 1 kWh prądu uzyskasz średnio 7 kWh chłodu
To parametr, który najlepiej obrazuje realne rachunk za chłodzenie w lecie. W uproszczeniu:
- SEER 4-5 → chłodzenie droższe, starsze lub tanie klimatyzatory
- SEER 6-7 → dobry poziom rynkowy
- SEER 7-8,5 → wysoka efektywność, niskie koszty chłodzenia latem
COP i SCOP
Współczynnik SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) jest pochodną COP (Coefficient of Performance), obydwa znajdują się na etykietach enerhetycznych klimatyzatorów z funkcją grzania. Oba parametry określają stosunek uzyskanej mocy grzewczej do zużytej energii elektrycznej, przy czym COP dotyczy warunków testowych, a SCOP to współczynnik sezonowy. Najczęściej wartości SCOP dla nowoczesnych klimatyzatorów mieszczą się w granicach 3,5 - 5.
- SCOP – sezonowy współczynnik efektywności grzania
SCOP = ΣQₕ(sezon) / ΣP(sezon), czyli:
- ΣQₕ - suma energii cieplnej oddanej w sezonie grzewczym (kW),,
- ΣP - sumę energii elektrycznej zużytej w tym czasie (kW).
Przykład praktyczny:
- SCOP = 4,5 -> w sezonie z 1 kWh prądu uzyskasz średnio 4,5 kWh ciepła
To parametr, który najlepiej oddaje realne rachunki za ogrzewanie. W uproszczeniu:
- SCOP 3 → ogrzewanie droższe
- SCOP 4–5 → standard nowoczesnych pomp ciepła
- SCOP >5 → instalacja bardzo efektywna
- COP – współczynnik efektywności grzania
COP = Qₕ / P, gdzie:
- Qₕ – moc grzewcza oddawana do pomieszczenia (kW),
- P – pobór mocy elektrycznej urządzenia (kW).
Informuje, ile kW ciepła uzyskujemy z 1 kW energii elektrycznej w danej chwili - warunki idealne.
Skala klas energetycznych (A+++–D)
W przypadku klimatyzatorów klasy energetyczne wyznaczane są na podstawie wskaźników SEER i SCOP, a wyróżnia się następujące klasy:
- A+++ przyznawana jest urządzeniom o bardzo wysokich wartościach SEER i SCOP, zazwyczaj nowoczesnym urządzeniom przeznaczonym do pracy całorocznej,
- A++ przyznaje się klimatyzatorom o wysokiej efektywności energetycznej, wysokiej sprawności i niewielkim zużyciu prądu,
- A+ uzyskują urządzenia spełniające obowiązujące normy i standardy efektywności, jednak o niskiej sprawności energetycznej,
- A - B można znaleźć w klimatyzatorach starszego typu, które cechują się niską efektywnością energetyczną,
- C, D i niższe już praktycznie nie są stosowane, a na pewno nie można ich znaleźć w urządzeniach nowych.
Klimatyzatory wyposażone w możliwość chłodzenia i ogrzewania mogą uzyskać inną klasę dla każdej z tych funkcji.
Gdzie znaleźć informację o klasie energetycznej klimatyzatora?
Rzetelne informacje o klasie energetycznej klimatyzatora są łatwe do uzyskania i można znaleźć w kilku źródłach:
- etykieta energetyczna, która musi być dołączona do każdego klimatyzatora sprzedawanego na rynku UE,
- dokumentacja techniczna i karta produktu,
- strony producentów, katalogi branżowe i oferty dystrybutorów urządzeń HVAC,
- europejska baza danych EPREL (European Product Registry for Energy Labelling), w której producenci są zobowiązani rejestrować urządzenia objęte etykietowaniem energetycznym.
Jak klasa energetyczna wpływa na zużycie prądu i koszty eksploatacji?
Klasa efektywności energetycznej klimatyzatora pokazuje, jaka ilość energii elektrycznej potrzebna będzie do uzyskania określonej mocy chłodniczej lub grzewczej. Urządzenia o wyższej klasie energetycznej z reguły mają współczynniki SEER i SCOP na wyższym poziomie, co oznacza, że do wytworzenia tej samej ilości chłodu lub ciepła zużywają mniej energii elektrycznej.
Szczególnie w systemach działających po wiele godzin przez niemal cały rok różnice w zużyciu energii stają się istotne. Najnowocześniejsze klimatyzatory najwyższej klasy A+++ mogą zużyć jedynie połowę energii, której potrzebują urządzenia starszego typu, zaliczane do klasy B.
Wpływ klasy energetycznej klimatyzatora na środowisko
Klasa energetyczna określa ilość zużytej energii elektrycznej, a zatem także jego oddziaływanie na środowisko naturalne. Klimatyzatory o wyższej klasie energetycznej potrzebują mniej prądu do uzyskania tej samej mocy chłodniczej lub grzewczej. To z kolei przekłada się na niższą emisję gazów cieplarnianych związanych z produkcją energii elektrycznej. Klimatyzatory pracują po wiele godzin dziennie, dlatego wysokie klasy energetyczne wpłyną na wyraźne zmniejszenie zapotrzebowania na energię nawet w skali pojedynczego budynku.
W urządzeniach wyższej klasy energetycznej często stosuje się też bardziej nowoczesne rozwiązania z uwzględnieniem dbania o środowisko naturalne. Bardziej wydajne sprężarki i efektywne wymienniki ciepła, które w mniejszym stopniu szkodzą środowisku naturalnemu.
Najczęściej zadawanie pytania dotyczące klasy efektywności energetycznej klimatyzatora – FAQ
Co oznacza podwyższona klasa efektywności energetycznej?
Podwyższona klasa efektywności energetycznej oznacza, że urządzenie zużywa mniej prądu do uzyskania tej samej mocy chłodniczej lub grzewczej. Klimatyzatory z klasą A++ lub A+++ osiągają wysokie wartości współczynników SEER i SCOP. Przekłada się to na mniejsze zużycie energii w trakcie użytkowania i niższe koszty eksploatacji.
Czym jest sprawność sezonowa klimatyzatora?
Sprawność sezonowa klimatyzatora to średnia efektywność pracy urządzenia w całym sezonie chłodniczym lub grzewczym. Uwzględnia zmienne warunki pracy, takie jak: różne temperatury zewnętrzne, częściowe obciążenie i odszranianie. Wskaźnikiem sprawności sezonowej są SEER dla chłodzenia i SCOP dla ogrzewania.
