TIM SA - wysyłamy produkty w 24h

Rekuperacja jest nowoczesnym systemem wentylacji mechanicznej, która dodatkowo pozwala ograniczyć koszty ogrzewania. Wymienia energię cieplną pomiędzy gazem wypuszczanym i wpuszczanym, a dodatkowo poprawia jakość powietrza w mieszkaniu. Poznaj mechanikę działania rekuperacji, wady i zalety systemu oraz orientacyjne koszty instalacji wraz z montażem.

Spis treści:

1. Rekuperacja - czym jest?
2. Jakie są zalety i wady rekuperacji?
3. Gdzie jest nawiew i wywiew?
4. Ile kosztuje rekuperacja?
5. Czy można dostać dofinansowanie do rekuperacji?
6. Najczęściej zadawanie pytania dotyczące działania rekuperacji – FAQ

Rekuperacja - czym jest?

Rekuperacja to proces odzyskiwania energii cieplnej z powietrza usuwanego z budynku i przekazywania jej świeżemu powietrzu nawiewanemu z zewnątrz. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa recuperatio, oznaczającego właśnie odzyskanie.

Rekuperacja realizowana jest za pomocą instalacji wentylacyjnych, które wymuszają przepływ powietrza. System stale usuwa zużyte powietrze z pomieszczeń najbardziej wymagających wentylacji i w tym samym czasie sąsiednim obiegiem doprowadza do wewnątrz przefiltrowane powietrze. W ten sposób nie tylko odzyskuje część energii, ale kontroluje wilgotność i czystość powietrza, przez co wyraźnie podnosi komfort oddychania.

Co to jest rekuperator?

Rekuperatory to główny element systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, najczęściej stanowiące też centralę wentylacyjną. Urządzenie odpowiada za jednoczesne filtrowanie i dostarczanie świeżego powietrza, usuwanie powietrza zużytego i odzyskiwanie części zawartej w nim energii.

W obudowie rekuperatorów umieszcza się między innymi:

• wymiennik ciepła – przekazuje energię cieplną z powietrza usuwanego do świeżego powietrza nawiewanego,
• wentylator nawiewny – tłoczy świeże powietrze przez rekuperator i kanały do pomieszczeń,
• wentylator wywiewny – usuwa zużyte powietrze z pomieszczeń i kieruje je do wyrzutni,
• filtry powietrza – zatrzymują kurz, pył i inne zanieczyszczenia, chroniąc instalację oraz użytkowników,
• automatyka sterująca – reguluje pracę wentylatorów i nadzoruje parametry działania rekuperatora.

Warto pamiętać, że sam rekuperator jest sercem układu, jednak nie stanowi kompletnej instalacji. Do jego prawidłowej pracy potrzebne są też akcesoria do rekuperacji i elementy układu, takie jak:

• sieć kanałów nawiewnych – doprowadza świeże powietrze z rekuperatora do poszczególnych pomieszczeń,
• sieć kanałów wywiewnych – odprowadza zużyte powietrze z pomieszczeń do rekuperatora,
• czerpnia – pobiera świeże powietrze z zewnątrz i kieruje je do instalacji,
• wyrzutnia – usuwa zużyte powietrze z instalacji na zewnątrz budynku,
• anemostaty – rozprowadzają lub odbierają powietrze w pomieszczeniach i umożliwiają regulację przepływu,
• kratki wentylacyjne – stanowią zakończenie kanałów i umożliwiają nawiew lub wywiew powietrza.

Jak działa rekuperator?

Rekuperator obsługuje jednocześnie dwa strumienie powietrza:

- pierwszy pobiera świeże powietrze z zewnątrz, filtruje je i nawiewa do pomieszczeń,
- a drugi usuwa ciepłe, zużyte powietrze z wnętrza budynku i odprowadza je na zewnątrz.

Oba strumienie przechodzą przez wymiennik ciepła, ale w typowym rekuperatorze płytowym nie mieszają się ze sobą.

Rekuperatory mogą skutecznie pracować latem i zimą. Zimą oszczędzają energię cieplną, którą pobierają z powietrza wywiewanego i przekazują chłodniejszemu powietrzu zewnętrznemu. Dzięki temu świeże powietrze zostaje wstępnie ogrzane, zanim trafi do pomieszczeń, a instalacja grzewcza generuje mniej energii, by uzyskać wymaganą temperaturę. Latem, jeżeli wewnątrz budynku jest chłodniej niż na zewnątrz, wymiennik może ograniczać nagrzewanie nawiewanego powietrza.

Rekuperatory centralne i decentralne – kiedy stosować?

Rekuperatory centralne i decentralne różnią się sposobem działania i zakresem pracy. System centralny wykorzystuje jedną centralę i sieć kanałów, dzięki czemu może wentylować cały budynek.

Ten wariant najlepiej sprawdza się w nowych lub gruntownie remontowanych budynkach, w których można łatwo zaplanować miejsce na przewody wentylacyjne.

Rekuperatory decentralne montuje się bezpośrednio w ścianach poszczególnych pomieszczeń i nie wymagają rozbudowanej instalacji kanałowej. Rozwiązanie takie jest łatwiejsze do zastosowania w istniejącym mieszkaniu lub domu, ale skuteczna wentylacja większej powierzchni będzie wymagała montażu kilku współpracujących urządzeń.

Jakie są zalety i wady rekuperacji?

Rekuperacja jest sposobem na poprawę komfortu w domu, a także ograniczenie wydatków na ogrzewanie.

Wśród zalet systemu użytkownicy i specjaliści najczęściej wymieniają:

• ograniczenie strat ciepła – wymiennik odzyskuje energię z powietrza usuwanego i oddaje ją nawiewanemu,
• stały dopływ świeżego powietrza – wentylatory zapewniają kontrolowaną wymianę gazów niezależnie od pogody i różnicy temperatur,
• filtracja powietrza zewnętrznego – filtry zatrzymują część pyłów, kurzu, owadów i innych zanieczyszczeń,
• usuwanie wilgoci i zanieczyszczeń – system odprowadza nadmiar pary wodnej, dwutlenek węgla i zapachy z pomieszczeń,
• wymiana powietrza przy zamkniętych oknach, co ogranicza hałas zewnętrzny i przeciągi,
• możliwość regulacji wydajności dopasowując ją do liczby użytkowników, pory dnia lub wskazań czujników,
• poprawa efektywności energetycznej budynku.

Analizując systemy rekuperacji, nie można zapominać o ich słabszych stronach, wśród których dominują:

• wysoki koszt początkowy, na który składa się zakup centrali, kanałów, elementów instalacyjnych i wykonanie montażu,
• zużycie energii elektrycznej – wentylatory i automatyka muszą być stale podłączone do zasilania,
• konieczność wymiany filtrów – tylko czyste filtry zapewniają wydajność instalacji,
• potrzeba okresowej konserwacji i czyszczenia centrali, wymienników czy odpływu skroplin,
• wymagane miejsce na instalację – należy przewidzieć przestrzeń na rekuperator, kanały, tłumiki i dostęp serwisowy,
• ryzyko hałasu – niewłaściwy dobór urządzenia lub brak tłumików mogą powodować słyszalny szum,
• unieruchomienia systemu podczas przerwy w zasilaniu.

Gdzie jest nawiew i wywiew?

W instalacjach wentylacji i rekuperacji nawiew umieszcza się w miejscu, gdzie użytkownicy spędzają najwięcej czasu, a wywiew w pomieszczeniach generujących najwięcej wilgoci i zanieczyszczeń.

W standardowym budynku mieszkalnym są to strefy:

• nawiew – salon, sypialnie, gabinet i pokoje mieszkalne,
• wywiew – kuchnia, łazienka, toaleta, pralnia i garderoba.

Takie rozmieszczenie sprawia, że świeże powietrze przepływa z pomieszczeń czystych do tych o większym poziomie zanieczyszczeń, a następnie jest z nich usuwane na zewnątrz.

Zastanawiasz się, dlaczego Twój wentylator wydaje zbyt głośne dźwięki? Dowiedz się o powodach i sposobach wyciszenia wentylacji w domu z artykułu: Dlaczego wentylacja hałasuje? Przyczyny i sposoby wyciszenia

Ile kosztuje rekuperacja?

Koszt kompletnej instalacji rekuperacji w domu jednorodzinnym o powierzchni 120-150 m2 wynosi obecnie w granicach od 15000 do 40000 zł. W cenę kompletnego systemu wchodzi zazwyczaj projekt instalacji, wszystkie elementy dodatkowe instalacji i montaż.

Ostateczna cena zależy od:

• wydajności i wyposażenia centrali,
• długości kanałów,
• liczby punktów nawiewnych i wywiewnych,
• standardu automatyki,
• stopnia skomplikowania montażu.

Ile kosztuje utrzymanie rekuperacji?

Na koszty użytkowania rekuperacji składa się przede wszystkim energia elektryczna niezbędna do pracy wentylatorów i okresowy serwis z wymianą filtrów. Centrala pracuje przez całą dobę, lecz jej chwilowy pobór mocy zmienia się wraz z ustawioną wydajnością. Jest też zależny od pory roku, ponieważ w okresie zimowym system zużywa więcej prądu.

Do kosztów utrzymania należy doliczyć profesjonalny przegląd wraz z wymianą filtrów, którego koszt to około 400 zł. Warto zaznaczyć, że systemy rekuperacji odzyskują pomiędzy 50 a 90% energii z wydalanego powietrza, co przekłada się na realne oszczędności na kosztach utrzymania temperatury w obiekcie. Dla osób chcących oszacować wydatki na inwestycję, w TIM przygotowaliśmy konfigurator rekuperacji. Wystarczy podać kilka podstawowych parametrów, by uzyskać darmową wycenę.

Czy można dostać dofinansowanie do rekuperacji?

Montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła można dofinansować w ramach programu „Czyste Powietrze”. Maksymalna wartość dopłaty w postaci zwrotu kosztów inwestycji dla kompletnego zestawu wynosi do 16700 zł, a wysokość dotacji zależy od poziomu wsparcia.

Dotacja dotyczy istniejących i oddanych do użytkowania domów jednorodzinnych, jednak rekuperacja w nowo budowanym domu nie kwalifikuje się do programu. Wydatki na rekuperację można również rozliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej, odliczając od podstawy opodatkowania maksymalnie 53000 zł na podatnika.

Więcej o programie “Czyste Powietrze” dowiesz się z naszych artykułów:

• ”Czyste Powietrze” – jak uzyskać dofinansowanie na ogrzewanie i termomodernizację?
• Łatwiejsze dotacje i więcej czasu na inwestycję. Zmiany w programie Czyste Powietrze

Najczęściej zadawanie pytania dotyczące działania rekuperacji – FAQ

Co jest lepsze - rekuperacja czy wentylacja?

Rekuperacja jest rodzajem wentylacji mechanicznej z dodatkową funkcją odzysku ciepła, dlatego nie są to rozwiązania całkowicie odrębne. W porównaniu z wentylacją grawitacyjną rekuperacja zapewnia bardziej kontrolowaną wymianę powietrza i pozwala odzyskiwać część energii, ale wymaga zasilania, odpowiedniego projektu i regularnej konserwacji.

Co jest lepsze, rekuperacja czy klimatyzacja?

Rekuperacja i klimatyzacja pełnią inne funkcje, ponieważ rekuperacja wymienia powietrze i odzyskuje z niego ciepło, a klimatyzacja przede wszystkim obniża temperaturę w pomieszczeniach. Dobrym rozwiązaniem jest rekuperacja z funkcją klimatyzacji, która działa także latem chłodząc powietrze wpływające do budynku.

Arkadiusz Mędrzak Specjalista w zakresie budownictwa i odnawialnych źródeł energii. Wiedzę zdobywał na studiach z zakresu budownictwa. Jego styl tworzenia treści jest klarowny i konkretny. Pasjonują go nowoczesne rozwiązania z zakresu smart home. Wolny czas lubi spędzać w ogrodzie, przy dobrej książce czy aktywności fizycznej.