Łatwiejsze dotacje i więcej czasu na inwestycję. Zmiany w programie Czyste Powietrze
Program Czyste Powietrze znów zmienia zasady. Tym razem nie chodzi jednak o kolejną wielką reformę, a o pakiet korekt, które mają głównie ułatwić dostęp do dotacji, uprościć część formalności i dać beneficjentom więcej czasu na realizację inwestycji. Co dokładnie zmieniło się w programie z dniem 20 lipca?
Spis treści:
- Czyste Powietrze znów się zmienia. Dlaczego?
- Co dokładnie obejmują ostatnie zmiany?
- Dalsze poprawki: już na horyzoncie
- Teraz - czas na test!
Czyste Powietrze znów się zmienia. Dlaczego?
Już na pierwszy rzut oka widać, że poprzednie zmiany w programie (z marca 2025 roku) były znacznie większe i dalej idące niż obecne. To właśnie wtedy uruchomiono zupełnie nową odsłonę Czystego Powietrza. Z (między innymi) obowiązkowym audytem energetycznym, systemem operatorów i nowymi zasadami przyznawania najwyższego poziomu dofinansowania.
Po ponad roku funkcjonowania programu na nowych zasadach NFOŚiGW zdecydował się jednak wprowadzić korekty. Są one efektem zarówno praktycznych doświadczeń z obsługi wniosków, “kryzysu” programu (siedmiokrotny spadek liczby wniosków rok do roku), jak i konsultacji społecznych (przeprowadzonych na początku 2026 roku).
Nowe zasady obowiązują dla wniosków składanych od 20 lipca 2026 roku. Nie zmieniają podstawowych założeń Czystego Powietrza, ale mają za to usunąć część problemów, które ujawniły się po ubiegłorocznej reformie.
Dowiedz się więcej o programie “Czyste Powietrze” z artykułów na Strefie Porad, przeczytaj:
- ”Czyste Powietrze” – jak uzyskać dofinansowanie na ogrzewanie i termomodernizację?
- Nowa ustawa dla oszukanych beneficjentów Czystego Powietrza. Czy będą wypłacane odszkodowania?
Co dokładnie obejmują ostatnie zmiany?
Pakiet zmian obejmuje kilka różnych obszarów programu. Jakich dokładnie?
Prostsze dotacje
Od 20 lipca przede wszystkim łatwiej starać się o dofinansowanie tym, którzy nie spełniali dotychczas wymogu co najmniej trzyletniego okresu własności nieruchomości. Zmiana ta ma przede wszystkim ograniczyć sytuacje, w których beneficjent spełnia warunki dochodowe i techniczne programu, ale nie może złożyć wniosku wyłącznie ze względu na zbyt krótki okres posiadania nieruchomości.
Z programu mogą więc teraz skorzystać m.in. osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także część właścicieli posiadających dom od co najmniej roku.
Wyższe limity
Wzrosły maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na część prac termomodernizacyjnych. O 10% podniesiono limity dotyczące m.in. ocieplenia przegród budowlanych, wymiany okien, drzwi oraz bram garażowych. Zmiana ma pozwolić lepiej dopasować wsparcie do aktualnych kosztów materiałów i robocizny, a więc ograniczyć sytuacje, w których limity programu wyraźnie odstawały od cen rynkowych.
- Bez zmian pozostają natomiast poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.
Więcej czasu na realizację i mniej formalności
Beneficjenci korzystający z prefinansowania dostali teraz więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką. Termin wydłużono ze 120 do 180 dni. Co ciekawe, z tego rozwiązania mogą skorzystać nawet osoby, które zawarły umowy w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 roku (po zmianie umowy).
Uproszczono część formalności. Np. dokumenty potwierdzające odłączenie starego źródła ciepła czy dostosowanie przewodów kominowych mogą wystawiać już nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również inne osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Łatwiejsza ma być także współpraca z operatorem programu. Beneficjent może teraz sam przygotować roboczą wersję wniosku w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie, a operator pomaga jedynie później w jego sprawdzeniu i finalnym złożeniu. Wcześniej po prostu nie było takiej możliwości.
Uwaga! Ważna zmiana dotycząca ogrzewania elektrycznego!
Od początku 2027 roku program Czyste Powietrze przestanie dofinansowywać elektryczne źródła ogrzewania inne niż pompy ciepła. Oznacza to, że z programu wypadną kotły elektryczne, maty grzewcze oraz inne systemy wykorzystujące energię elektryczną bezpośrednio do produkcji ciepła. Do końca 2026 roku obowiązuje jednak jeszcze okres przejściowy.
NFOŚiGW tłumaczy tę zmianę chęcią skoncentrowania wsparcia na rozwiązaniach o najwyższej efektywności energetycznej i jednocześnie mniejszym wpływie na środowisko.Dalsze poprawki: już na horyzoncie
Nie ma wątpliwości, że nie jest to kolejna przebudowa całego systemu Czystego Powietrza od podstaw, a jedynie lekkie doprecyzowanie jego dotychczasowego kursu. Najważniejsze elementy programu – progi dochodowe, obowiązkowy audyt energetyczny, system operatorów czy limity kosztów kwalifikowanych – pozostają bez większych zmian. Czyste Powietrze stało się jednak nieco łatwiejsze “w obsłudze”, a także bardziej przyjazne i elastyczne – przynajmniej dla części beneficjentów.
Program ma jednak zmieniać się w dalszym ciągu:
NFOŚiGW zapowiada w najbliższej przyszłości jeszcze m.in. bon na audyt energetyczny (który ma zmniejszyć koszt wejścia do programu), ale nie został on uruchomiony razem ze zmianami z 20 lipca. Fundusz zakłada obecnie, że rozwiązanie pojawi się pod koniec 2026 lub na początku 2027 roku.
Wciąż trwają też prace nad dobrowolną listą wykonawców. Mają znaleźć się na niej zweryfikowane firmy realizujące inwestycje w ramach Czystego Powietrza, co ma ułatwić beneficjentom wybór rzetelnego wykonawcy. W tym przypadku nie znamy jeszcze żadnej konkretnej daty, jednak wiadomo już, że lista nie będzie w żaden sposób obowiązkowa.
Przedstawiciele NFOŚiGW zapowiedzieli też, że jesienią 2026 roku mają odbyć się rozmowy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym – dotyczące kolejnych zmian w programie. Ich szczegóły nie są jeszcze znane, ale Fundusz zakłada, że nowa pula rozwiązań mogłaby zacząć obowiązywać jeszcze w 2027 roku.
Teraz - czas na test!
Po dużym spadku liczby składanych wniosków Czyste Powietrze potrzebuje dziś przede wszystkim odbudowy zainteresowania i zaufania beneficjentów. Kilka pierwszych miesięcy funkcjonowania programu po zmianach pokaże bez wątpliwości, czy dotychczasowe korekty wystarczą, by znów zachęcić Polaków do udziału.
