TIM SA - wysyłamy produkty w 24h

Rząd ogłosił kierunek zmian w polskiej energetyce na najbliższe lata - za pomocą Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Niemal równocześnie Ministerstwo Energii przedstawiło osobny plan dla ciepłownictwa systemowego. Choć dokumenty dotyczą różnych obszarów, oba pokazują, jak może wyglądać kolejny etap transformacji energetycznej i dlaczego będzie ważny nie tylko dla dużych spółek działających na rynku energii.

Spis treści:

1. Nowy plan dla całej polskiej energetyki
2. Ciepłownictwo systemowe z własną strategią
3. Co obrany kierunek oznacza dla rynku?

Nowy plan dla całej polskiej energetyki

Warto wspomnieć, że choć mówi się o nim jako o nowym planie, to formalnie jest to aktualizacja dokumentu przyjętego po raz pierwszy już w roku 2019.

Rada Ministrów zatwierdziła zaktualizowany KPEiK 8 czerwca 2026 roku, a jeszcze w tym samym miesiącu dokument został przekazany Komisji Europejskiej. Polska zrobiła to z opóźnieniem - termin złożenia planu minął 30 czerwca 2024 roku, a Komisja wszczęła w tej sprawie procedurę naruszeniową. Przekazanie aktualizacji do Brukseli ma być podstawą do jej zakończenia.

Plan obejmuje pięć głównych obszarów:

• ograniczanie emisji,
• poprawę efektywności energetycznej,
• bezpieczeństwo energetyczne,
• funkcjonowanie rynku energii,
• rozwój badań, innowacji i konkurencyjności.

Będzie mieć istotny wpływ na przyszłość:

• elektroenergetyki,
• ciepłownictwa,
• przemysłu,
• transportu,
• budownictwa,
• wielu innych obszarów gospodarki.

Skala tych zmian jest coraz bardziej widoczna także w danych dotyczących krajowego systemu elektroenergetycznego. O tym, jak szybko rośnie znaczenie odnawialnych źródeł energii w Polsce, przeczytasz w artykule historyczny przełom dla polskiej energetyki - aż połowa mocy ze źródeł odnawialnych.

Dwa możliwe scenariusze zmian

Pierwszy, WEM - z ang. With Existing Measures - opiera się na już istniejących regulacjach, programach i inwestycjach.

Drugi, WAM - With Additional Measures - zakłada dodatkowe działania oraz szybszą transformację.

W praktyce transformacja oznacza rozwój całego ekosystemu nowych technologii - od modułów i inwerterów, przez aparaturę zabezpieczającą, po magazyny energii i systemy zarządzania energią. Zobacz rozwiązania dostępne w kategorii fotowoltaika, w tym magazyny energii.

Do 2030 roku OZE mają odpowiadać za ponad połowę produkcji energii elektrycznej w Polsce, a łączna moc zainstalowana w krajowym systemie elektroenergetycznym ma wzrosnąć do ponad 90 GW.

Znaczenie KPEiK nie kończy się jednak na prognozach. Plan ma być podstawą bardziej szczegółowych dokumentów niezbędnych dla poszczególnych sektorów, między innymi: strategii transformacji ciepłownictwa, programu energetyki jądrowej czy krajowego planu renowacji budynków. Będzie również punktem odniesienia przy planowaniu wydatków z funduszy unijnych w kolejnej perspektywie finansowej.

Ciepłownictwo systemowe z własną strategią

Na pierwszy dokument rozwijający założenia KPEiK nie trzeba było długo czekać. 26 czerwca 2026 roku Ministerstwo Energii przedstawiło Strategię Transformacji Ciepłownictwa do 2040 roku. Jest ona spójna z kierunkiem wyznaczonym w KPEiK, a część jej najważniejszych wskaźników oparto bezpośrednio na zawartych w nim prognozach.

To pierwszy kompleksowy dokument wyznaczający długoterminowy kierunek rozwoju ciepłownictwa systemowego, które odpowiada w Polsce za dostarczanie ciepła do około 15 mln odbiorców.

Strategia jest potrzebna przede wszystkim ze względu na skalę wyzwań stojących przed sektorem. Polskie ciepłownictwo systemowe obejmuje 398 koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych i ponad 23 tys. km sieci, ale tylko 22% systemów spełnia obecnie kryteria efektywnego systemu ciepłowniczego. Inwestycje w nowe źródła energii i modernizację infrastruktury są więc koniecznością.

Jednym z rozwiązań, które łączy sektor ciepłowniczy z elektroenergetyką, są pompy ciepła. Ich dobór powinien uwzględniać między innymi zapotrzebowanie budynku na ciepło, rodzaj instalacji oraz sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej. Więcej informacji znajdziesz w poradniku Jak dobrać pompę ciepła - najważniejsze parametry.

W przeciwieństwie do KPEiK strategia nie została jeszcze oficjalnie przyjęta przez rząd. Konsultacje publiczne projektu zakończyły się 15 lipca, a planowany termin zatwierdzenia dokumentu przez Radę Ministrów to pierwszy kwartał 2027 roku.

Co obrany kierunek oznacza dla rynku?

Ani KPEiK, ani Strategia Transformacji Ciepłownictwa nie wprowadzają od razu nowych obowiązków. Ani dla firm, ani dla odbiorców energii. Wyznaczają jednak kierunek, zgodnie z którym będą w następnych latach rozwijane przepisy, programy finansowania i konkretne inwestycje.

To przede wszystkim większe znaczenie OZE i pokrewnych im technologii. Rosnąć będzie zapotrzebowanie na modernizację, m.in. sieci, instalacji elektrycznych i infrastruktury ciepłowniczej. Coraz więcej inwestycji będzie też łączyć wiele technologii jednocześnie. Źródła ciepła, instalacje elektryczne, fotowoltaika, magazyny energii i systemy sterowania będą musiały działać jako jeden spójny układ.

Dla instalatorów, projektantów i firm wykonawczych oznacza to nowe możliwości, ale i potrzebę ciągłego rozwijania kompetencji – w dodatku w kilku obszarach naraz.

Potrzeba zmian jest wyraźna. Ich tempo i rzeczywista skala będą jednak zależeć od efektywności kolejnych przepisów i dostępnego finansowania, ale przede wszystkim: odpowiedniego tempa realizacji zaplanowanych inwestycji.

Redakcja Strefy Porad Specjaliści w dostarczaniu jakościowych treści technicznych. W swojej codziennej pracy skupiamy się na rzeczowym podejściu do tematu. Staramy się łączyć potrzeby klientów szukających merytorycznych artykułów, a także dostarczać ciekawostek ze świata elektrotechniki tym, którzy lubią dowiedzieć się czegoś nowego.